03973nab a22003377i 4500 KOSZ 005 20170224131151.0 160308s2009 ||||| ||||0|| ||eng PBN-R:317107 KOSZ 005/md PBN-ID eng eng 621.01 WIERZCHOLSKI, Krzysztof. 1996 - . Politechnika Koszalińska - Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Techniki Próżniowej, Zakład Mechatroniki i Mechaniki Stosowanej Adhesion and Capilarity in microbearing lubrication / Krzysztof Wierzcholski, Andrzej Miszczak. 2009. Present paper shows the some main phenomena which have important influence on the micro-bearing operating parameters. To above mentioned phenomena belong: adhesion forces, adsorption forces, capillary forces, elastic and hyperelastic deformations of cooperating micro-bearing surfaces, Van-der Waals electrostatic forces on the micro-bearing surfaces. Because the height of super thin micro-bearing gap is very small often smaller than 1 micrometer, hence the adhesion forces and capillary forces arising in micro-bearing gap, provoke the oil dynamic viscosity changes. This fact leads to the hydrodynamic pressure and bearing carrying capacity changes. The performed research play off the main role of mechanical micro-deformations of cooperating micro-bearing surfaces on non-Newtonian oil dynamic viscosity and here are indicated the influence of capillary force on adhesion forces in micro-scale. The micro-deformations of the micro-bearing gap height are effecting the changes of oil flow velocity in the gap, this fact leads to the share rate changes and therefore we obtain changes of apparent viscosity of the non-Newtonian oil. Niniejsza praca pokazuje główne zjawiska, które mają zasadniczy wpływ na parametry eksploatacyjne mikrołożysk. Do powyżej wymienionych zjawisk należą: siły adhezji, siły adsorpcji, kapilarność, sprężyste oraz hipersprężyste deformacje współpracujących powierzchni mikrołożyska, elektrostatyczne siły Van der Waalsa powstałe na powierzchni. Ponieważ wysokość super cienkiej szczeliny mikrołożyska jest bardzo mała i bardzo często dużo mniejsza od jednego mikrometra dlatego też siły adhezyjne i siły kapilarności występujące w szczelinie mikrołożyska powodują zmiany lepkości dynamicznej oleju smarującego. Ten fakt wiedzie do zmian wartości ciśnienia hydrodynamicznego w mikrołożysku a tym samym do zmian wartości sił nośnych takiego łożyska ślizgowego. Przeprowadzone badania naukowe przedstawiają ważną rolę mechanicznych mikro-deformacji współpracujących powierzchni na lepkość dynamiczną oleju o własnościach nienewtonowskich a także wpływ sił kapilarnych na siły adhezji w mikro skali. Mikro-deformacje wysokości szczeliny mikrołożyska wywołują zmiany prędkości przepływu oleju w szczelinie łożyska a ten fakt wiedzie do zmian prędkości ścinania towarzyszącemu przepływowi smarującemu co z kolei jest powodem zmian lepkości dynamicznej pozornej oleju o nie-Newtonowskich właściwościach. Budowa i eksploatacja maszyn. Transport. Machinery construction and operation. Original article presents the results of original research or experiment. Oryginalny artykuł naukowy przedstawia rezultaty oryginalnych badań naukowych lub eksperymentu. adsorption|en adhesion|en capilarity forces|en microbearing lubrication;Słowa kluczowe: adsorpcja|en adhezja|en siły kapilarne|en smarowanie mikrołożyska|en W: Journal of KONES. - 1231-4005 Europejskie Towarzystwo Naukowe Napędów i Środków Transportu KONES w Polsce; Instytut Lotnictwa; 2009, nr 16(3), s. 497-504. ART UKD 7909 7909